Bilgi Deryam

Türklerin gizli teşkilatı Aksakallılar Kimdir?

Türklerin gizli teşkilatı Aksakallılar Kimdir?

Aksakallılar ya da Aksaçlılar, İhtiyarlar heyeti gibi isimlerle duyduğumuz Türklerin en eski gizli teşkilatı olan Aksakallılar kimdir? Aksakallılar nasıl ortaya çıkmış, kim kurmuştur? Diriliş Ertuğrul’da da konu edilen Aksakallıların (Börü Budun) tarihi…

Aksakallılar (Börü Budun)

Türkiye’de 7’den 70’e herkesin ilgiyle ve severek izlediği Diriliş ‘Ertuğrul’ dizisi efektleri, müzikleri ve aksiyon sahnelerinin yanı sıra tarihi gerçekliğe uygun bir şekilde yazılan senaryosu ile de çok başarılı bir yapım olarak ön plana çıkıyor.

Ertuğrul bey dönemini neredeyse tüm gerçekliğiyle izleyiciye aktaran dizide yer alan karakterler ve gruplar da tarihte önemli bir yere sahip. Hatırlarsanız geçtiğimiz bölümlerde Ertuğrul Gazi’yi gizli Türk teşkilatına götüren Artuk bey, ‘Aksakallılar’nin emri üzerine Ertuğrul beyin yokluğunda Kayı obasını bir ve diri tutmaya çaba gösterdi.

Ertuğrul beyi köle tüccarının elinden kurtaran ekibin de bu gizli Türk teşkilatının mensubu oldukları anlaşılmıştı. Ertuğrul beyin adını sorduğu savaşçı ismini ‘adsız’olarak açıklamış ve Ertuğrul beye bir takım gizli sorular sormuştu.

Aksakallılar nasıl kuruldu

Ertuğrul beyin görüştüğü ve icazet aldığı bu gizli Türk teşkilatı, kuruluşu Türklerin Orta Asya tarihine kadar uzanan bir geçmişe sahip. Dizide sık sık tekrarlanan replikler arasında yer alan ”Devletler yıkıp devletler kuran” dediği bu gizli Türk teşkilatı tarihte ‘Ak sakallılar’ veya ‘Börü Budun’ olarak biliniyor.

Tarihte kurulmuş olan Türk devletleri zora düştüğü dönemlerde veya yıkılmak üzereyken daima bir çıkış yolu bulmuştur. Türklerin ‘derin devleti’ ve ‘İstihbarat teşkilatı’ diyebileceğimiz ‘Börü Budun’ gizli teşkilatının bu süreçlerde etkisinin büyük olduğu tahmin ediliyor.

‘Börü Budun’ teşkilatının İslamiyet öncesi dönemde Çin ve komşu ülkelerde çeşitli ajanlık ve örgütlenmeler yapılması için kuruldu. Araştırmalara göre bu gizli teşkilat Göktürk hakanı Vezir Bilge Tonyukuk tarafından, İlteriş yani Kutluk Kağanın emriyle tahmini olarak 680’de kuruldu.

Karşı ordular ve milletler hakkında çeşitli ajanlar kullanarak bilgi toplamak ve sabote etmek gibi işler için kullanılan bu örgütün her dönemde ana kademesinin toplamda 50 kişiye yakın oldukları söylenmekte.

Büyük Selçuk İmparatorluğunun kurulması da ‘Börü Budun’ üyesi olan subaşı Dukak’a verilen emir ile oğlu zeki ve etkileyici konuşmaları ile tanınan Selçuk Bey’in budun emrine alınması sonucu gerekli Türk Kavimlerinin desteği sağlanarak baş olması sonucunda gerçekleştirilmiştir.

Türk obalarının Anadolu’ya girişini ‘Börü Budun’ tarafından istihbarat ağıyla donatılmış ve Bizans ordusunda moral bozucu etkenler oluşturulmuş şekilde teslim alan Sultan Muhammed Alparslan sağlamıştır.

Alâeddin Keykubad zamanında devlet işlerinde etkili olduğu söylenen ‘Börü Budun’ teşkilatı bir çok dergah şeyhi, yönetici ve padişahın da üye bulunduğu gizli tarikatlar kurarak genişlemeye devam etmiştir.

Aksakallılar ve Osmanlı Devleti

Ertuğrul Bey’in vefatından sonra, uçtaki Oğuz aşiretlerinin ittifakıyla, Kayı boyundan olduğu için, Osman Bey‘Börü budun’ yardımıyla hepsine baş olarak seçildi. Diğer Anadolu beyleri birbirleriyle uğraşırken Osman Bey bu teşkilatın desteği ve yol göstermesi ile, Bizans’la mücadele etti.

Bu sayede, 1288’de Selçuklu sultanının gönderdiği hakimiyet alâmetlerini alan Osman Gazi, böylece kendi nüfuz bölgesini ve oradaki reayayı (halkı) Bizans’a ve komşu beylere karşı koruma mesuliyetini yüklenmiş oldu. Selçuklu Devleti’nin başsız kalması neticesinde daha serbest hareket etmeye başlayan Osman Gazi, bağımsızlığını ilan etti.

Selçuklu ve Osmanlı devletleri döneminde varlığını sürdüren bu yapılanmanın günümüzde de varlığını sürdürdüğüne dair söylentiler vardır. Ayrıca Kurt başlı sancak dünyanın en eski istihbarat ve haber alma teşkilatı olduğu düşünülen ‘Börü Budun’ için bir gelenek ve simge halini almıştır.









ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. Yusuf Demirel dedi ki:

    Kesinlikle olması ve güçlü tutulması gereken bir oluşum. Beka ve büyük ihanetlerin sürekli engeri sahneden sürekli takip ederek görünen istihbarat bilgilendirilerek engel olunmalıdır.

© Bilgi Deryam | 2018 Bilgideryam.com - Sitedeki yazıları kaynak göstererek paylaşabilirsiniz. Tüm hakkı saklıdır.