Bilgi Deryam

Payitaht Emanetçi Edward Jorris kimdir? Yıldız Suikasti

Payitaht Emanetçi Edward Jorris kimdir? Yıldız Suikasti

Payitaht Emanetçi kimdir? Asıl adı Edward Jorris olan Emanetçi tam bir bomba uzmanı. Dönemin en iyi bomba ustalarındandır. Üstelik tarihte ilk saatli bomba yapan kişidir. Abdülhamid Han’a yapılan Yıldız Suikasti’nin mimarıdır. Çokça merak edilen Payitaht Emanetçi kimdir? Emanetçi’nin ölümü nasıl olmuştur? sorularının cevabı makalemizde.

Payitaht Emanetçi kimdir?

İstanbul’da yaptıkları 1895 ve 1896 yıllarındaki eylemlerinden istedikleri sonucu alamayan Ermeniler, Sultan Abdülhamid’e suikast yaparak ve başka büyük eylemler gerçekleştirerek büyük devletlerin dikkatini çekmeyi, böylece Osmanlı Devleti’ni de zayıf düşürmek suretiyle hedeflerine ulaşmayı denediler.

Ermenilerin bir karar almıştı. Müthiş bir kargaşa ve ihtilal çıkarılarak İstanbul kan ve ateş içinde bırakılacak, ardından Avrupa devletlerinin müdahalesi sağlanacaktı.

Ermeni komitacılar aldıkları karar doğrultusunda suikast hazırlıklarına başladılar. Tertipçiler arasında en önemli rolü, Samuel Fain (Kristafor Mikaelyan), kızı Robina Fain ve Lipa Rips (Konstantin Kabulyan) adlı Rus Ermenileri oynuyorlardı. Bunlar anarşist ruhlu bir şahıs olan Belçikalı Edward Jorris ile irtibat kurdular.

Suikastçılar, Abdülhamid Han’ın hareketlerini izlemeye başladılar. Eylem için en uygun zaman olarak Padişahın Yıldız Camii’ne gittiği ve resmi bir törenin gerçekleştiği Cuma gününü kararlaştırdılar.

Tespitlerine göre Padişahın namaz sonrası camiden çıkıp arabasının yanına varması ve harekete geçmesi 1 dakika 42 saniye tutmaktaydı. Bu çerçevede hazırladıkları plan gereğince, içine saatli bomba yerleştirilmiş bir araba cami dışına getirilecek ve ayarlanan saatli bomba Padişahın arabası tam oradan geçerken patlayacaktı.

Ermeni suikastçılar, planladıkları şekilde 21 Temmuz 1905 Cuma günü arabalarıyla Yıldız Camii’ne geldiler. Namaz bitince de saatli bombayı harekete geçirdiler.

Fakat namaz bitiminde Şeyhülislam Cemaleddin Efendi Padişahın yanına geldi. Ayaküstü bir süre sohbet ettiler. Bu arada Padişah arabasına binmeden, önceden ayarlanmış olan saatli bomba, cami dışında müthiş bir gürültü ile patladı.

Şeyhülislam tarafından tesadüfen birkaç dakika oyalanan Padişah, bu suretle suikasttan kurtuldu. Fakat patlayan bombanın içinde yer aldığı arabanın civarında bulunan çok sayıda insan hayatını kaybetti ve yaralandı.


Pek çok şahidin hatıralarında ittifakla belirtilen husus, o gün bulunduğu mevkiden kaçmayan tek şahsın Abdülhamid Han olduğudur ve en küçük bir jest ve mimik değişikliği yapmamıştır.

Payitaht Emanetçi’nin ölümü

Payitaht Emanetçi Edward Jorris resmi kaynaklara 1957 yılında ölmüştür. Lakin ölümüne dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Ama Başkatip Tahsin Paşa’nın hatıratlarında geçen bir konu, Payitaht Emanetçi ‘nin Abdülhamid Han’a hafiyelik yaptığını gösteriyor.

Suikast başarısız olduktan sonra bütün devlet başkanları II. Abdülhamîd’e geçmiş olsun telgrafları gönderdiler. Komitecilerin bir kısmı yakalandı. Jorris îdâma mahkûm olduysa da, Sultan Abdülhamid bu adamı affetti ve kendisiyle anlaşarak Avrupa’daki komite ve anarşi meseleleri üzerinde gizli bilgi vermek şartıyla 500 altında ihsan etti. Başkâtip Tahsin Paşa’ya göre Jorris, Avrupa’dan Abdülhamid Han’a pek değerli raporlar göndermiştir.




ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

© Bilgi Deryam | 2018 Bilgideryam.com - Sitedeki yazıları kaynak göstererek paylaşabilirsiniz. Tüm hakkı saklıdır.