Bilgi Deryam

Ceketini satarak Osmanlı için savaşan Abdurrahman Bey

Ceketini satarak Osmanlı için savaşan Abdurrahman Bey

Peşaverli Abdurrahman Bey kimdir? Osmanlı için gönüllü olarak çarpışan Peşaverli Abdurrahman Bey’in hayatı. Peşaverli Abdurrahman Bey’in ölümü? Anadolu Ajansı’nın ilk elemanı olan Abdurrahman Bey’in fedakarlıkla dolu öyküsü.

Peşaverli Abdurrahman Bey Kimdir?

Hindistan’da varlıklı bir ailenin çocuğuyken 26 yaşında, ceketini, elbiselerini ve kitaplarını satarak ailesinden gizlice zor durumda olan Müslümanlara yardım için 1912’de İstanbul’a gelen ve bir daha dönmeyen Peşaverli Abdurrahman Bey (Abdurrahman Peşaveri), Anadolu Ajansı’nın (AA) ilk çalışanı olarak kayıtlara geçti.

Peşaverli Abdurrahman Bey veya Abdurrahman Samdani olarak da bilinen Peşaveri, 1886’da Hindistan’ın Kuzey-Batı sınır eyaletinin, şu anda da Pakistan’ın Haybet-Peştunya Eyaleti’nin başkenti Peşaver’de doğdu.

Osmanlı tarihini okuyan Peşaveri’ye, Türklere duyduğu hayranlık ve sevgi nedeniyle kardeşleri “Türki Lala” yani “Türk Ağabey” diye hitap etti.

Gazetelerden savaşın ayrıntılarını takip eden Hindistanlı Müslümanlar, Balkanlarda Müslüman Türklerin, Bulgar ve Sırp çetelerce katledilmesini ağlayarak dinledi. 

Edirne’nin 1913’te Osmanlı ordusunca Bulgarlardan geri alınmasıyla bütün şehir kandillerle aydınlatıldı.

Yardım çalışmalarına Peşaverli Abdurrahman Bey de öncülük etti, gazetelerde öldürülen Türk kadın ve çocukların resimlerini gören halk, yoksulluklarına rağmen ellerinde ne varsa gözyaşları içinde yardıma koştu.

Peşaver’de yardımlaşma fonlarına verecek hiçbir şeyi olmayan 20 yaşındaki Gulam Muhammed ile 21 yaşındaki Gulab Din kendilerini Allah için satışa çıkardı, satıştan elde edilen parayı da yardım fonuna vadetti.

Böylece kendilerini satın alacak şahsa ömür boyu köle gibi hizmet etmeyi kabul etti. Yine Peşaver’de yardım kampanyasına verecek hiçbir şeyi olmayan genç bir kadın 4 aylık bebeğini kampanyaya bağışladığını, açık artırmayla yapılacak satıştan elde edilecek meblağı da fona vereceğini ilan etti.

Açık artırmaya çıkan bebeği alan Peşaverli bir zengin daha sonra bebeği annesine iade etti. Anne ise aldığı tüm parayı yardım kampanyasına bağışladı.

Rauf Orbay’ın vasıtasıyla Harp Okulu’na kaydolan Peşaveri, askeri eğitimine Beyrut’ta devam etti, 1. Dünya Savaşı başlayınca teğmen olarak Gelibolu cephesinde savaştı ve 3 kez yaralandı.


Anadolu Ajansı’nın ilk personeli

Peşaverli Abdurrahman Bey İstanbul’un itilaf devletlerince işgal edilmesiyle burada gizlendi. İzmir’in işgalinden hemen sonra 25 Mayıs 1919’da Rauf Bey ile gizlice Bandırma’ya geldi. Peşaveri, haziranda Amasya’ya geçerek, Kuvay-ı Milliye’nin İngilizce yazışmalarında görev aldı. Anadolu Ajansı (AA) ‘nın kuruluş çalışmalarında bulundu.

AA’nın ilk çalışanı olarak kayıtlara geçen Peşaveri, ajansta çalıştığı süre boyunca özellikle Yunan ordusunun Anadolu’da yaptığı katliamların Avrupa kamuoyuna duyurulması için özel çaba sarf etti.

Milli mücadelede büyük faydalar gösteren Peşaveri, TBMM adına Ağustos 1920’de Afganistan’a “Fevkalade Murahhas” unvanıyla ilk Türk Büyükelçisi olarak atandı.

İngilizlerin takibinden kurtulmak için yaptığı 4,5 aylık zorlu yolculuk sonrası Kabil’e varabilen Peşaveri’ye burada Kral Emanullah Han tarafından büyük hüsnükabul gösterildi, kendisine saray tahsis edildi.

Kabil’e büyükelçi olarak geldiğini duyan ailesi Peşaver’e dönmesi için mektup üstüne mektup yazdığı Peşaveri, 10 yıl görmediği ailesine “Vatanım işgal altındadır. Ben hür bir adamım. İngiliz işgali altındaki topraklara gitmem” şeklindeki tarihi cevabını verdi.

Peşaverli Abdurrahman Bey, daha sonra Kabil’e gelerek kendisiyle Peşaver’e dönmesi için adeta yalvaran annesine “Anne, Anadolu işgal altındayken dönemem” dedi.

Peşaverli Abdurrahman Bey’in ölümü

Görevini 1922’de Fahreddin Paşa’ya devrettikten sonra İstanbul’a dönen Peşaverli Abdurrahman Bey , Rauf Orbay’ın maiyetinde hizmete başladı. Peşaveri, 21 Mayıs 1925 gecesi Beşiktaş’tan Nişantaşı’ndaki evine dönerken meçhul 3 şahıs tarafından tabancayla vuruldu.

Bir ciğeri parçalanan ve bel kemiği zedelediğinden belden aşağısı felç olan Peşaveri, tüm çabalara rağmen 30 Haziran 1925’te hayata gözlerini yumdu. Peşaverli Abdurrahman Beyin mezarı Maçka Mezarlığı’ndadır. Mekanı Cennet Olsun









 

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.

© Bilgi Deryam | 2018 Bilgideryam.com - Sitedeki yazıları kaynak göstererek paylaşabilirsiniz. Tüm hakkı saklıdır.